U nang xương đơn độc và u nguyên bào sụn

U nang xương đơn độc và u nguyên bào sụn là hai loại u xương lành tính không quá phổ biến và có thể điều trị bằng phương pháp phẫu thuật.

Tác nhân gây ung thư xương

U máu trong xương và u tế bào khổng lồ

U nang xương đơn độc là gì?

U nang xương đơn độc là tổn thương lành tính ở xương có thể gặp ở mọi lứa tuổi, chủ yếu là trẻ em trong độ tuổi từ 5 – 15 tuổi, tỷ lệ nam mắc bệnh nhiều hơn so với nữ giới. Khi kiểm tra x-quang, ta có thể phát hiện nang xương có nhiều ngăn, đặc biệt là thấu quang ở đầu trên xương hoặc gần sụn. Lớp vỏ xương thường mỏng, không có phản ứng màng xương, thường có dấu hiệu gãy xương bệnh lý.

Nang xương chủ yếu là chứa dịch như huyết thanh hoặc máu, có vỏ mỏng, tổn thương đa dạng, to hoặc nhỏ và đôi khi phát hiện tình cờ khi người bệnh đang chẩn đoán bệnh lý khác. Tình trạng gãy xương bệnh lý gặp ở 15% ca bệnh u nang xương đơn độc.

u nang xương đơn độc thường gặp ở trẻ em và thiếu niên

u nang xương đơn độc thường gặp ở trẻ em và thiếu niên

Trước đây, việc điều trị nang xương đơn độc chủ yếu là nạo bỏ khối u và ghép xương tự thân. Tỷ lệ tái phát bệnh gặp ở 20 – 50% số ca được phẫu thuật và tỷ lệ này cao gấp đôi ở những trẻ dưới 10 tuổi so với trẻ trên 10 tuổi. Người ta cũng có thể áp dụng kỹ thuật cắt bỏ nang xương với phạm vi rộng, kể cả thành xương, có thể ghép xương hoặc không với tỷ lệ tái phát là khoảng 5 – 9%.

Nếu đầu trên của nang xương tiếp xúc với tấm sụn phát triển thì nó được gọi là thể nang hoạt động và ngược lại với nó là nang xương tiến triển âm thầm. Nang hoạt động có nguy cơ tái phát sau phẫu thuật cao hơn. Người ta có thể áp dụng kỹ thuật tiêm methylprednisolon – một kỹ thuật mới khá an toàn sau phẫu thuật và có tỷ lệ tái phát chỉ 5 – 10%, ít gây biến chứng đối với người bệnh.

U nguyên bào sụn là gì?

U nguyên bào sụn là tổn thương hiếm gặp và thường xảy ra ở sụn trong giai đoạn đang hoàn tất quá trình phát triển. Có đến 90% các ca bệnh u nguyên bào sụn gặp ở những người 5 – 25 tuổi, nam giới có nguy cơ mắc phải bệnh này cao gấp đôi so với nữ giới. U nguyên bào sụn hay gặp ở vùng sụn phát triển ở đầu trên xương cánh tay và xung quanh gối, triệu chứng chủ yếu là đau lan vào khớp, có thể gây sưng nề tại chỗ và hạn chế vận động của những khớp liên quan.

u nguyên bào sụn thường gặp ở vùng đầu gối

u nguyên bào sụn thường gặp ở vùng đầu gối

Khi chụp x-quang u nguyên bào sụn sẽ phát hiện tổn thương hủy xương, không mở rộng như u tế bào khổng lồ và cũng thường không xâm lấn ra bên ngoài sụn. Tổn thương ở xương sụn thường phát triển lệch tâm ở hành xương, có những đường viền do canxi hóa trong khối u. Tình trạng phản ứng màng xương hay gãy xương bệnh lý khá ít gặp, u nguyên bào sụn phát triển chậm và ít khi biến chứng thành ung thư dù tỷ lệ phát triển thành ung thư là có.

Điều trị u nguyên bào sụn chủ yếu là phẫu thuật nạo vét khối u và ghép xương. Tỷ lệ tái phát bệnh sau phẫu thuật đạt khoảng 10 – 40%. Nếu tái phát, người bệnh sẽ tiếp tục được điều trị nạo lấy u và ghép xương. Hiện nay vẫn chưa có bằng chứng nào cho thấy phương pháp hóa trị và xạ trị có hiệu quả điều trị u nguyên bào sụn nên phương pháp phẫu thuật vẫn được đặt lên hàng đầu.

Lời kết

U nang xương đơn độc và u nguyên bào sụn đều được điều trị bằng phẫu thuật và nếu phát hiện khối u, bạn nên khám để được điều trị kịp thời trước khi nó ảnh hưởng đến chức năng vận động của cơ thể, đặc biệt là nguy cơ biến đổi ác tính.

supreme-fucoidan-95

Bệnh nhân u nang xương đơn độc và u nguyên bào sụn có thể sử dụng thuốc Fucoidan mỗi ngày để hỗ trợ thu nhỏ kích thước khối u và giảm biến chứng hiệu quả.

M.A.B